Laplace Şeytanı Nedir?Geleceği görebilirmiyiz?Şans diye birşey varmıdır?

'EntellektüHell' forumunda HppyPaar_A tarafından 15 Şubat 2008 tarihinde açılan konu

  1. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    Arkadaşlar öncelikle yazı tamamen bana aittir ve yaklaşık30 dakika önce başlayıp 9 dakika önce tamamladım.İlk olarak kendi sitemde yayınladım hemen arkasından buraya koymak istedim.O yüzden reklam olarak algılamıyacağınızı sadece emeğimin karşılığı olarak algılıyacağınızı tahmin edip ilk yayınlanan linki vericem buraya yorum yaptıktan sonra dilerseniz beyenirseniz orayada yorum yaparsanız sevinirim.Gerek görürse mod arkadaşlarım konuyu silebilir reklam olark algılanırsa :)(kaldırdım bilem :D)


    Yazıya başlamadan önce hep sonunda belirttiğimiz kaynakları en baştan belirtmek istedim nedense.Şu sıralar okuduğum bitmesine ramak kalan bi kitaptan sonra bu olayı düşünüp ufak bi araştırma sonucu bi yazı yazmaya karar verdim.Boş zamanlarımı bu olaya ayırıp daha derine inmeyi düşünüyorum.Adam Fawer'in "Olasılıksız" adlı kitabıyla başlayan bu yazının macerasında "Olasılıksız","Essai Philosophique sur les Probabilités of Laplace (1814)" ve tr.wikipedia.org kaynaklarından yararlandım.Umarım zevkli ve bilgi dolu bi paylaşım olur.İlginiz için teşekkür ederim.Yazıyı alıntı yapmak isteyen kişiler varsa engelleme koymuyorum koyamam ama en azından bir üye olup yorum yazdıktan sonra bunu yaparlarsa memnun olurum banada nerede alıntı yaptıklarını özelden iletirlerse ordan gelebilcek soruları yanıtlamaya çalışabilirim.E başlayalım ozaman

    Öncelikle Laplace kimdir sorusuna bi yanıt getireyim sizin için.Mart 1749'da Fransada doğmuş 78 yaşında yani 1827 yılında ölmüş(Hakk'ın rahmetine kavuşmuş) astronomi matematik alanında çalışmalar yapmış bir bilim adamıdır.Onu farklı kılan astronomi ve olasılık kavramlarını bir araya getirmesi olmuştu.Daha önceleri birçok bilim adamı yaptığı araştırmalar sonucu gezegenlerin yerlerini saptamaya çalışmış ancak bunun imkansız olduğunu savunmuştu.Laplace ise çan eğrisi adını verdiği grafiğiyle gezegenlerin olası yerini saptamıştı.Olası dememin sebebi evrende hiçbirşeyin olma olasılığı %100 olmamış yada insan iradesinde hesaplanamamıştır.Bu nedenle olması en olası (olasılığı en fazla )olan mümkün kabul edilmiştir.

    Ama Laplace denince akla gelen ve onun akılda kalmasını sağlayan şey ise bu değildir.Laplace Şeytanı adını taktığı tezidir.

    Dikkatle takip eden arkadaşların Laplace Şeytanı da neymiş dediğini hissettim sanki.Belkide olasılığını hesapladım ve olmaslı en olası olayın bu olduğu kararını verdim.Neyse uzatmadan Laplace Şeytanı na geçiyorum.Laplace demiştir ki "evrendeki tüm doğa olayları ve o anki varlıkların konumunu bilen ve bunun hesabını yapabilen biri için gelecek aynen geçmiş gibi gözünün önündedir."

    Biraz daha açayım o zaman nedemek istemiştir Laplace.
    Bunu açıklayabilmek için en güzel örnek "Olasılıksız" kitabında verilen örnek sanırım.
    Bir madeni parayı attığımızda iki olay gerçekleşebilir.Yani ya Yazı gelir ya tura.(Dik gelme olasılığı konusunu sakın açmayın )
    Yani bu parayı havaya attığımızda yazı gelme olasılığı 1/2'dir

    Örnek Uzay=2(Yazı veya Tura)
    Yazı=1 (Bir madeni parada bir yazı tarafı)
    Tura=1(Yine aynı mantıkla bir tura tarafı)
    Olasılık=Yazı/Ö.Uzay=1/2

    Yani parayı iki defa attığımızda en az birinde yazı gelmesi gerekiyor bu olasılıklara göre.Ama şöyle bir hesap yaparsak iki defa parayı attığımızda;

    Yazı gelmeme olasılığı--->TT (1)
    Tura gelmeme olasılığı--->YY(1)
    En az bir Yazı gelme olasılığı--->YT,TY(2)

    başka olasılıklarında ortaya çıktığını görüyoruz.Ve bu noktada olayı şansla bağdaştırıyoruz.

    Laplace Şeytanı burada devreye giriyor.Parayı atarken o anki madde konumları vede bunun gibi şeylerin hesaplanması durumunda(rüzgar hızı,atış açısı,atış şiddeti) neyin gelebileceğini insanın bilebileceğini anlatıyor.Düşündüğümüzde gayet mantıklı.Peki neden şansa bağlıyoruz bu olasılığı?Çünkü normal bi insan beynince hesaplanamıcak birçok işlem ve veri gerektiği için.Peki sırf bir şeyi yapamadığımız hesaplayamadığımız için buna şans demek nekadar doğru?Bir gün sonraki sınava çalışmayıp tüm bilgileri edinmeyip sonuç için şans demek gibi saçma birşey değilmi buda?

    En basite indirgenip verilmiş bir örnek ama bence çok etkili bir örnek.Peki buraya kadar yazılan yazılardan ne çıkıyor?İnsanlar geleceği görebilirlermi?

    İşte burda durmamız gerekiyor.İnsan beyni hakkında birçok özellik bilgi vs. dolaşıyor mutlaka herkes birkez duymuştur.Normal bir insanın beyninin %4(kimine göre 5 vs.) eğer tamamı kullanılabilseydi insanın aklından geçen ve daha geçmeyen bir çok olayı gerçekleştirebileceği savunuluodu.Buda aslında Laplace Şeytanı nın mantığını açıklamakta.Bazı bilim adamlarının zeka küpü kişiliklerin normal insanlardan daha fazla beynini kullanabildiği söylentiside var tabi.Peki normal insanlarla olan bu fark insanın geleceği görebilmesi yani Laplace Şeytanı olabilmesini sağlarmı?Onu birtek Allah(c.c.) bilir

    İnsan elindeki bilgileri daha akıllı kullanarak girdiği işler sonunda başarılı olmasıyla ileri görüşlü bir kişi damgası yer.Aslında buda Laplace Şeytanı adıyla anılan kavramın bir örneğidir.Elindeki bilgileri kullanarak olası gelecekleri hesaplamak.İşte burada Allah(c.c.)'ın kainattaki eşsiz düzeni ve insanı önemli kılan verdiği yetenekler gözümüze çarpıyo.

    Sonuç olarak insanlar geleceği görebilirmi sorusuna şahsi cevabım tabiki hayır olucak.Ancak beyninin eşsiz özelliklerini daha iyi kullanmasını bilen ve elindeki verileri doğru değerlendire bilen kişilerin olası geleceği tahmin etme durumu söz konusu.Bu örneği yine Laplace'in çan eğrisinden açıklamak istiyorum.

    [​IMG]

    Şu an bir grafik çizmeye ayırıcak vaktim olmadığından karşıma ilk çıkan çan eğrisi grafiğini aldım
    Şimdi bizim aklını kullanamayan ileri görüşü olmayan kişiler olarak gördüğümüz şahısların grafikteki yeri soldan birinci yeşil alan dersek ve bu grafiği bir olay ve olma olasılığı olarak görürsek olasılığının çok düşük olduğunu görürüz.Yani bu tür kişiler iş hayatında başarılı olamazlar

    Mavi alanla gösterilen kişiler ise ileri görüşü yüksek olarak tabir ettiğimiz elindeki verileri iyi kullanan insanlardır ve başarılı olma olasılıkları diğer kişilere göre epeyce yüksektir.

    ve 3. ile 4. parçanın kapladığı alan ise Laplace Şeytanı olarak tabir edilen olayın canlı versiyonlarının bulunduğu alan.Tabi butür kişilerin yaşayıp yaşamadığı bilinemez.

    Çok fazla uzatmak istemiyorum.Yeterince uzadı zaten.Daha detaylı bilgiler ve derin bir araştırma için uygun zamanı bekliyorum.(ÖSS,okul vs. gibi etkenlerin yok olduğu).Şimdilik benden bu kadar sorusu olan arkadaşların sorularını elimden geldiğince cevaplamaya hazırım.Tam olarak nekadarımı aldı bu yazıyı yazmak bilmiyorum ama yaklaşık olarak 20-30 dk arası herhalde.Tabi kitapları okuma kısmını saymıyorum.O yüzden bir yorumu çok görmeyelim.Teşekkürler
     
    En son bir moderatör tarafından düzenlenmiş: 24 Haziran 2009
  2. ηαχiѕα

    ηαχiѕα New Member

    Katılım:
    11 Ağustos 2007
    Mesaj:
    2,595
    teşekkürler emek vermişsin.. ancak kaynağı çıkarsan ii olur.. reklam olarak algılanacaktır..
     
  3. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    birçok şeyi burdan aldım ben ilk kurulduğundan beri çok etkin olamdım ama tanımam gereken güzl insanların bazılarını tanıdım o yüzden ha benm sitem ha burası farketmez alıntı yapıcak arkadaşların bilmesini istemiştim asıl yerini ama burasıda benm sitem kadar değerli benm içn kaldırdım kaynağı :)
     
  4. nicholass

    nicholass New Member

    Katılım:
    7 Ağustos 2007
    Mesaj:
    50
    emeğine sağlık
     
  5. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    saol kardeşim yorum yazmanız yeter zaten yazıyı yazmam pek zamanımı almadı düz yazı gibi yazdım ama sonuçta bişeler yaptık yane boş iş deel demi :D eyw :)
     
  6. mzahit

    mzahit New Member

    Katılım:
    30 Ekim 2007
    Mesaj:
    4
    Arkadaşım yazını okudum ve çok hoşuma gitti, fakat yazında çan eğrisini "Laplace" a mal etmişsin, halbuki çan eğrisini bulan ve ilk kullanan Alman bilim adamı "CARL FRIEDRICH GAUSS" dur. Hatta çan eğrisine "Gauss eğrisi"de denilir.

    http://tr.wikipedia.org/wiki/Carl_Friedrich_Gauss

    Yanlışım varsa, düzeltirsen sevinirim.
     
  7. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    affen kardeşim yanlış anlaşılmış yada yanlış anlatmışım kusura bakma yazdığım yazıları kontrol etmem sebebide nasıl bir konuyu sözlü anlatırken işin geri dönüşü yoksa yazıdada aynısının olmasını isterim ilk çıktığı gibi bırakırım bir kere yazar bidaha okumam o yüzden yanlış bi şekilde anlatmışım sanırım.Demek istediğim çan eğrisini bulan Laplace değil tabikide o çan eğrisini kullanarak gezegenlerin konumları hakkında muhtemele yakın bilgiler vermiştir Laplace'in çan eğrisi olarak bikaç yerde cümlem geçmiş sanırım ordaki amacım çan eğrisini Laplacein bulduğunu değilde kullandığını sölemekti yanlış anlaşıldısam özür dilerim :) saol ilgin ve düzeltmen için :)
     
  8. dlfn

    dlfn New Member

    Katılım:
    3 Mart 2008
    Mesaj:
    1
    Bende "olasılıksız" adlı kitabı yeni bitirdim.Bu konuyu incelemek için netten aramaya başladım ve sizin yazınızı okudum .Eline saglık
     
  9. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    güzel bi kitap okuyan etkilenip araştırıyo zaten bende ufak bi araştırma sonucu yazdım yazımı daha sonra geniş bi araştırma yapmaya başladım laplace ve olasılık hakkında :)
     
  10. mustyss

    mustyss New Member

    Katılım:
    29 Kasım 2007
    Mesaj:
    23
    gusel bi calısma olmus fakat bence biras esrarengizlestirmeye calısılmıs gibi geliyor:)
    fakat hos ve ilgi cekici,bu yazından sonra olasılıksız kitabını okuyacagım.
    emegine sağlık...
     
  11. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    doğrudur kardeş okadrda olucak ilgi çekmek içn:D ama kasıtlı yapmış olduğum bişey değil derin konular aslında yanlış yerlere gitmemesi içn üstü kapalı anlattım biraz.kitabı mutlaka oku :)
     
  12. titosan

    titosan New Member

    Katılım:
    22 Temmuz 2006
    Mesaj:
    3,276
    İlginç bi yaklaşım, saol, üzerinde durmalı bu konunun...
     
  13. HppyPaar_A

    HppyPaar_A New Member

    Katılım:
    23 Ekim 2005
    Mesaj:
    639
    gittikçe eğlenceli bi hal alan konu bence fırsatı olan üzerinde dursun :)
     
  14. sergahcan

    sergahcan New Member

    Katılım:
    6 Nisan 2008
    Mesaj:
    529
    laplacenın şeytanı, kuantum mekaniği ve görecelilik kuramını birlikte değerlendirmemişsin sanıyorum. bir tanrıya inanıyorsun ki buda olasılık dahilindedir, ortak bilincide okumuşsundur sanıyorum. mademki olasılıksızlıkı okudun neden doğu dinlerinede atıf yapıldığını düşünmüyorsun. onların felsefesi kuantum mekaniği ve laplecenın şeytanı ile uyumlu. budizm ve taoizm gibi dinler tanrıya değil evrenin enerjisine inanır. sabit bakıyorsunuz ve bence okuduğunuzuda tam algılamadan savunuyorsunuz. neyse , bir soru sorayım sizce tanrıyı oluşturan yapı taşı nedir. soyutmudur tanrı yoksa somutmu.soyutsa zaten yoktur. somutsa vardır ve bir oluşumdur. öyleyse nedir tanrı, enerjimi? düşünmeli, ama tüm kalıpları yıkıpta düşünmeli. en olası sonucu bul hiç değilse, sana öğretileni değil. saygılar...
     
  15. µ.CastieL

    µ.CastieL New Member

    Katılım:
    6 Şubat 2007
    Mesaj:
    2,780
    dur hocam ben su kitabı netten ındırıp okuyım merak uyandırdı bende ben bılımle gecmısle arkeolojiyle ewrenle ınsanın hayatında herzaman olan ama pek farkında olmadıgı seylere cok ılgı duyarım bunu daha once gormemıs olmam sasırtıcı : ) sanırım bulup okusam we beyın fırtınası yapsam iyi olur... : )
     
  16. Clubbert

    Clubbert New Member

    Katılım:
    27 Kasım 2007
    Mesaj:
    1,019
    Şu anda Adana'da vatani görevimi yapmaktayım arkadaşlar bahsettiğiniz "OLASILIKSIZ" adlı kitabı 2 günde bitirdim ve gerçekten çok beğendim.Konu ilginizi çeksin yada çekmesin o kitabı mutlaka okumanızı tavsiye ederim.Sevgiler...
     
  17. KoRoGLu*

    KoRoGLu* New Member

    Katılım:
    13 Temmuz 2008
    Mesaj:
    1,805
    LapLace Şeytanı ---> David Caine =) oLasıLıksızzzz

    Herkese tavsiye ederim.


    [​IMG]
     
  18. abidinx

    abidinx New Member

    Katılım:
    1 Temmuz 2013
    Mesaj:
    1
    "Dikkatle takip eden arkadaşların Laplace Şeytanı da neymiş dediğini hissettim sanki. "
    bu yazdığın bölme ile ilgili daha detaylı bilgi verev bilir misin ? Tam olarak hangi düşüncelerle bu sonucu hissettin merak ettim. Makalen güzel kendince yorumlamışsın beğendim :) cevabın için şimdiden teşekkürler takip ediceğim.. :)
     

Bu Sayfayı Paylaş